In het kort
Focus: zelfkritiek, milder naar jezelf kijken en jezelf leuk leren vinden
Interessant voor: professionals, ondernemers, leidinggevenden en iedereen die de lat voor zichzelf (te) hoog legt
Praktisch niveau: luchtig en toegankelijk, met oefeningen om direct mee aan de slag te gaan
Onderwerp: zelfbeeld, de innerlijke criticus, opvoeding, cultuur, media en zelfcompassie
Waarom dit boek ons opviel
Stel je voor dat een collega na een presentatie tegen je zegt: 'Wat was dat slecht, je had je veel beter moeten voorbereiden.' Grote kans dat je even moet slikken. Toch voeren veel van ons precies dat gesprek met zichzelf. Na elke vergadering, elke mail en elk gemist doel.
We gunnen een ander alle ruimte om fouten te maken. Onszelf geven we die ruimte zelden.
In Jemig, wat ben ik enig! stelt Sanne van Arnhem een vraag die eerst grappig klinkt, maar daarna blijft hangen. Wanneer vond jij jezelf eigenlijk voor het laatst gewoon leuk?
Dat maakt dit boek de moeite waard. Het boek draait om vriendelijker worden voor jezelf. Voor veel ambitieuze professionals is dat misschien wel de lastigste opdracht van allemaal.
Waar gaat Jemig, wat ben ik enig! over?
Centraal in het boek staat een woord dat je niet in het woordenboek vindt: zelfenigheid. Van Arnhem bedacht het zelf en het vat haar boodschap treffend samen.
Zelfenigheid betekent jezelf oprecht leuk vinden, met plezier je eigen gezelschap opzoeken en goed voor jezelf zorgen. Volgens de auteur vormt dat de basis voor meer rust en levensplezier.
Het verschil met zelfvertrouwen is misschien wel het interessantste inzicht uit het boek. Zelfvertrouwen gaat vaak over wat je kunt: een sterke presentatie geven, een klant overtuigen, een team aansturen. Zelfenigheid gaat over hoe je naar jezelf kijkt wanneer iets níét lukt. Welke toon sla je aan na een mislukte pitch? En waardeer je jezelf ook op dagen dat je niet presteert?
Van Arnhem heeft een achtergrond in psychologie en communicatie en werkt als trainer. Dat zie je terug in de opbouw. Ze onderbouwt haar verhaal met wetenschappelijke inzichten, maakt het concreet met verhalen uit gesprekken met meer dan honderd mensen en sluit af met oefeningen die je zelf kunt doen.
Waar komt die strengheid vandaan?
Niemand wordt geboren met een kritisch stemmetje in het hoofd. Dat stemmetje groeit mee, en Van Arnhem laat zien waar het zijn voeding vandaan haalt.
Allereerst de opvoeding. Goedbedoelde opmerkingen als 'doe maar normaal' of 'stel je niet zo aan' blijven vaak langer hangen dan we denken. Daarna de cultuur waarin we leven, waarin bescheidenheid wordt beloond en jezelf leuk vinden al snel als arrogant wordt gezien. En dan zijn er de media, die ons dagelijks laten zien hoe het leven er eigenlijk uit zou moeten zien.
Tel daar je eigen innerlijke criticus bij op en het is geen wonder dat veel mensen vooral zien wat er nog beter kan.
De kracht van dit deel van het boek is dat het geen schuldvraag stelt. Van Arnhem legt uit hoe het patroon ontstaat, zodat je het kunt herkennen. Dat is een eerste, maar belangrijke stap: wat je ziet, kun je ook veranderen.
Wat kunnen we hiervan leren op het werk?
Hoewel het boek geen managementboek in strikte zin is, raakt het aan thema's die op de werkvloer dagelijks spelen.
Neem perfectionisme. Wie zichzelf weinig ruimte geeft, durft vaak ook minder te experimenteren. Een idee wordt pas gedeeld als het helemaal af is. Een vraag wordt niet gesteld uit angst om dom over te komen. Dat remt niet alleen jezelf, maar ook je team.
Ook feedback komt anders binnen. Ben je al streng voor jezelf, dan klinkt elke opmerking als een bevestiging van wat er niet deugt. Met een mildere blik wordt feedback weer iets waarmee je kunt groeien.
Voor leidinggevenden zit er nog een extra laag in. Hoe je met je eigen fouten omgaat, is zichtbaar voor je team. Een leider die zichzelf af en toe enig vindt, maakt het voor anderen makkelijker om dat ook te doen.
Voor wie is dit boek interessant?
Jemig, wat ben ik enig! is geschreven voor iedereen bij wie dat kritische stemmetje vaak het hoogste woord heeft. Dat zijn lang niet altijd mensen die onzeker overkomen. Juist wie ambitieus is, zal zich er regelmatig in herkennen.
Denk aan de ondernemer die na een topmaand vooral denkt aan wat er nog niet gelukt is. De manager die zich steeds aanpast aan wat anderen verwachten. Of de professional die complimenten wegwuift omdat 'iedereen dit had gekund'.
Wie op zoek is naar een diepgaand psychologisch naslagwerk, zit hier minder goed. Dit boek is echt bedoeld om in beweging te komen.
Wat maakt dit boek sterk?
Wat het boek vooral sterk maakt, is de toon. Van Arnhem schrijft over een serieus onderwerp zonder zwaar te worden. Ze is speels, eerlijk en soms ronduit grappig, waardoor je je als lezer nergens betutteld voelt.
Daarnaast is het boek praktisch. De oefeningen helpen je direct op weg, en wie een verdiepingsslag wil maken, vindt bijbehorende werkbladen op de website van Van Arnhem.
Ons oordeel
Jemig, wat ben ik enig! laat zien dat de strengste criticus vaak niet je baas, je klant of je collega is, maar jijzelf. En dat je die stem best wat vaker het zwijgen mag opleggen.
De belangrijkste les is dat mildheid en ambitie prima samengaan. Wie zichzelf leuk vindt, houdt het langer vol, durft meer en geniet meer van wat er al bereikt is.
Daarmee is dit boek een aanrader voor iedereen die hard werkt en hoge eisen stelt, vooral aan zichzelf. Dus: wanneer dacht jij voor het laatst dat je behoorlijk enig bent?
Disclaimer: deze blog bevat affiliate links. Als je iets bestelt via een link op deze website, ontvangen wij zonder extra kosten voor jou een kleine commissie. Zie het maar als een bedankje van jou aan ons voor alle uren boeken lezen…